Sporcu Beslenmesi

Ana sayfa » Bilimsel Çalışmalar » Sporcu Beslenmesi
Sporcu Beslenmesi2019-02-15T10:51:36+03:00

Sporcu Beslenmesinde Kolajen

Sporcular için beslenme çok büyük bir öneme sahiptir. Proteinler ise takviye amacıyla kullanılan en popüler besin grubudur. Proteinler, antrenman esnasında enerji sağladıkları gibi egzersiz sonrası kasların onarılmasına, yenilenmesine, bağışıklık sisteminin korunmasına ve fiziksel kas yorgunluğunun azaltılmasına yardımcı olur. [1] Özel bir protein olan kolajen peptidler ise bunların yanı sıra eklemleri ve tendonları da korur.

Kolajen Kasların Yenilenmesi ve Güçlenmesinde Etki Eder

Antrenman esnasında kaslarda, protein yıkılması meydana gelir. Yeterli miktarda protein alınarak kas yenilenmesi sağlanır.

Amino asitler, Lösin başta olmak üzere BCAA’lar protein yıkımına engel olup, yeni protein sentezlenmesini sağlarlar. [2,3,4] Kolajen peptidlerde bulunan bir diğer amino asit Glutamin ise kas glikojen sentezini destekleyerek, kas gücü ve kas kütlesinin artışına yardımcı olabilir. [5]

Yapılan bir diğer klinik çalışma ise kolajen peptidlerin, güçlü bir antioksidan etkiye sahip olduğunu ve bu sayede kas dokusunu oluşabilecek hasarlardan koruyabileceğini ortaya koymuştur. [6]

Kolajen Performans Artışı Sağlar

Vücudumuzun ana enerji kaynağı olan Adenozin Tri Fosfat (ATP), sporcu performansı için de kilit öneme sahiptir. Amino asitlerden metiyonin, arginin ve glisin bir araya gelerek kreatini meydana getirir ve kreatin; kaslardaki ATP depolarının dolmasını sağlar.

Kolajen peptidler %23 glisin ve yaklaşık olarak %8 arjinin içeriği sayesinde vücudun kreatin sentezini destekleyerek performans artışı sağlar. Kolajen içeriğinde yer alan arjinin sayesinde büyüme hormonu oluşumuna da yardımcı olarak, kas gelişimini destekler. [7]

Kolajen Eklemlerin Güçlendirilmesini Sağlar

Yoğun fiziksel aktivite dönemlerinde, eklemlerin hareket sınırları devamlı olarak zorlanır. Bu da zamanla eklemlerin aşırı kullanımına bağlı olarak yaralanmalara sebep olabilir. Araştırmalar, kolajen peptidlerin, kıkırdak dokusunu yenilemesi ve eklem iltihabını azaltmasıyla eklem ve kıkırdak sağlığını koruduğunu gösteriyor.

Fiziksel aktivite, kuvvet iletiminde önemli bir rolü bulunan peritendinöz dokuda yer alan TİP1 kolajen sentezini arttırır. [8,9,10] 2008 yılında 147 sporcu üzerinde gerçekleştirilen bir çalışmada kolajen peptidlerin, aktiviteye bağlı oluşan eklem ağrılarında olumlu etkileri olduğu kanıtlanmıştır. Araştırma sonucunda; günlük 10 g kolajen peptid takviyesi almanın, aktiviteye bağlı eklem ağrılarını azaltmak için kullanılabileceği ortaya konmuştur.[11]

Kolajen Bağ Dokuları Güçlendirerek Sakatlıkların Oluşumunu Önler

Kolajen peptidler, kolajen yapımından sorumlu olan hücreleri uyararak, daha fazla kolajen üretmelerini sağlar; bu sayede eklem ve bağ doku kaynaklı spor yaralanmalarının önüne geçilmesine yardımcı olur. Yapılan klinik çalışmada; kolajen peptid tüketmenin, aşil tendonundaki kolajen liflerinin boyutunu ve glikozaminoglikanların kompozisyonunu etkileyerek aşil tendonunun mekanik özelliklerini geliştirebileceği ortaya konmuştur.

Farklı spor kategorilerindeki sporcular üzerinde yapılan kapsamlı bir çalışmada; 2 sene boyunca kolajen peptid, BCAA ve arjinin karışımı alan sporcuların tendon, bağ doku, eklem ve kas yaralanmalarından kaynaklı daha az sakatlık yaşadığı ortaya konmuştur. [13]

Kolajen Fiziksel Yorgunluğu Azaltmaya Yardımcı Olur

Bilimsel çalışmalar; yüksek serotonin seviyesinin yorgunluğa sebep olabileceğini ortaya koymaktadır. Serbest triptofan (fTRP) serotoninin öncüsü olduğu gibi serotoninin meydana gelmesi için beyin hücrelerine girer.

Zorlayıcı antrenmanlar sırasında, kas glikojeni tükendiği zaman kaslar enerji ihtiyacını, kandaki BCAA’ları kullanarak BCAA: fTRP oranını azaltır.

BCAA ve fTRP beyine girmek için devamlı rekabet halindedir. Bu nedenle kandaki BCAA:fTRP oranı düştüğü zaman, fTRP’nin beyin dokusuna girerek serotonin oluşturmasını kolaylaştırır. BCAA takviyesi, BCAA:fTRP oranını yükseltip, serotonin oluşumunu baskılayarak merkezi sinir sistemi kaynaklı yorgunluğu geciktirebilir.[14,15,16]

Kolajen peptidler BCAA içerirken, triptofan içermemesi sayesinde merkezi sinir sistem kaynaklı yorgunluğun geciktirilmesine yardımcı olabilir.

Kolajen Kilo Kontrolü Sağlar

Yapılan araştırmalar, kolajen peptidlerin iştah azaltılmasında güçlü bir gıda takviyesi olduğunu, obezite hastalarının da daha etkili ve sağlıklı bir şekilde diyet yapmalarına yardımcı olduğunu göstermektedir. [17]

Yapılan klinik bir araştırma ise; tek başına kolajen ya da kolajen+triptofan içerikli öğünün, aynı miktardaki soya, kazein ya da whey içerikli öğünden %40 oranında daha doyurucu olduğunu ortaya koymuş, bir sonraki öğünde de enerji alımını %20 oranında azalttığı sonucunu vermiştir. Araştırma sonucunda kolajenin diğer proteinlere kıyasla daha doyurucu etkisi olduğu bildirilmiştir. [18]

REFERANSLAR

[1] Melvin W. 2005. Dietary Supplements and Sports Performance: Amino Acids. Journal of the International Society of Sports Nutrition. 2: p63-67

[2] Louard RJ and Co. 1990. Effect of infused branched-chain-amino acids on muscle and whole-body amino acid metabolism in man. Clin Sci. 79 (5): 457-466

[3] Blomstrand E and Co. 2006. Branched-chain-amino acids activate key enzymes in protein synthesis after physical exercise. J Nutr. 136 (I): 269S-73S

[4] Kimball SR and Co. 2006. Signaling pathways and molecular mechanisms through which branched-chain amino acids mediate translational control of protein synthesis. J Nutr. 136 (I): 227S-31S

[5]  Williams M.H. 2005. Nutrition for health, Fitness & Sports. Boston: McGraw-Hill

[6]  Kim S.K and Co. 2001. Purification and characterization of antioxydative peptides from bovine skin. Journal of Biochemistry and Molecular Biology. Vol 34. 239

[7]  Potential Ergogenic Effects of Arginine and Creatine Supplementation, The Journal of Nutrition, Volume 134, Issue 10, 1 October 2004, Pages 2888S–2894S

[8]  Kjaer M and Co. 2005. Metabolic activity and collagen turnover in human tendon in response to physical activity. J Muscu- losketet neuronal Interact.5: 41-52

[9]  Langberg H and Co. 1999. Type I collagen synthesis and degradation in peritendinuous tissue after exercise determined by microdialysis in humans. Journal of Physiology.521: 299-306

[10]  Miller B.F and Co. 2005. Coordinated collagen and muscle protein synthesis in human patella tendon and quadriceps mus- cle after exercise. J Physiol.567 (3). 1021-1033

[11]  Clark, K.L. and Co. 2008. 24-Week study on the use of collagen hydrolysate as a dietary supplement in athletes with activi- ty-related joint pain. Current Medical Research and Opinions, 24 (5): 1485-1496.

[12]  Minaguchi J1, Koyama, et. 2005. Effects of ingestion of collagen peptide on collagen fibrils and glycosaminoglycans in Achilles tendon.

[13]  Wienicke,  E., 2011, In: Performance Explosion in Sports – an anti-doping concept. Meyer&Meyer Fachverlag und Buchhandel GmbH, ISBN-10:1841263303

[14]  Newholme.E and Co. 1992. Physical and mental fatigue: Metabolic mechanisms and importance of plasma amino acids. British Medical Bulletin, 48: 477-95

[15]  Matsumoto Keitaro and Co. 2008. Branched-Chain Amino acid supplementation increases the lactate threshold during an incremental exercise test in trained individuals. J Nutr Sci Vitaminol.55.p52-58

[16]  Mittleman KD and Co. 1998. Branched-chain amino acids prolong exercise during heat stress in men and women. Med Sci Sports Exerc. 30 (1): 83-91

[17]  Rubio IGS, Castro G, Zanini AC, Medeiros-Neto G. Oral ingestion of a hydrolyzed gelatin meal in subjects with normal weight and in obese patients: Postprandial effect on circulating gut peptides, glucose and insulin. 13; 2008. p. 48-53.

[18]   Veldhorst M A.B and Co. 2009. A breakfast with alpha-lactalbumin, gelatin, or gelatin+TRP lowers energy intake at lunch compared with a breakfast with casein, soy, whey, or why-GMP. Clinical Nutrition. 28. 147-155